Thursday, April 17, 2008

Μην εγκαταλείπετε τα παιδιά στους γονείς τους




Η Χώρα μας από την Αιόβα δεν απέχει και τόσο πολύ, ειδικά επειδή πολλές φορές τα θέματα που εμείς οι μεγάλοι θεωρούμε σοβαρά είναι ασήμαντα και γελοία για τον κόσμο των παιδιών. Ο παιδικός κόσμος είναι παραμυθένιος, γεμάτος μαγεία, γεμάτος ουσία. Ένας κόσμος από τον οποίο όλοι περάσαμε, αλλά πολλοί από εμάς έχουν εγκαταλείψει ανεπιστρεπτί απαιτώντας συχνά από τα νήπιά μας (τέκνα, ανιψάκια, παιδιά φίλων, γειτονάκια, ή άγνωστα παιδιά στο δρόμο, στις γειτονιές) να εισέλθουν εκείνα στο κόσμο μας, τον οποίο δεν γνώρισαν ποτέ και ούτε έχουν αναπτύξει ακόμα τα στοιχειώδη εφόδια για να το κάνουν.
Ο κόσμος στην πόλη, με τα στεγνά και απρόσωπα πλήθη, με τα σμήνη αδιάφορων οδηγών, με τους «απόντες» και αγέλαστους συνεπιβάτες στα ΜΜΜ ή άλλού που συχνά καραδοκούν για ένα παιδικό ξέσπασμα, ώστε αντί να χαμογελάσουν, να επιδείξουν δυσαρέσκεια ή απαξίωση, θαρρείς και τα παιδάκια είναι τρόπον τινά παρασιτικά ως υπάρξεις.
Συχνά μόνον αφότου γίνουμε γονείς ερχόμαστε και για πρώτη φορά σε επαφή με ένα βρέφος, αργότερα με ένα νήπιο και μετά με ένα παιδάκι. Οι ελλιπείς κοινωνικές σχέσεις στην χαοτική αστική μεγαλούπολη μας χωρίζουν σε δύο κόσμους: εκείνον των ενηλίκων και εκείνον των οικογενειών με μικρά παιδιά. Τα στεγανά είναι ισχυρά και οι δύο αυτοί κόσμοι σπάνια συναντιούνται και συχνά η συνάντησή τους αυτή αποβαίνει επώδυνη, εκατέρωθεν.
Με πειραματόζωο το δύστυχο πρωτότοκό μας, συχνά χωρίς καθοδήγηση από τους γονείς μας, λόγω συνθηκών (απόσταση, γήρας ή έλλειψη εμπειρίας, αφού συχνά και τη δική μας ανατροφή ανέλαβαν άλλοι) αν δεν ριχτούμε από νωρίς στο διάβασμα, θα κάνουμε γιγαντιαία λάθη.
Το σαββατοκύριακο επισκεφθήκαμε οικογενειακώς το δίχρονο αγοράκι δύο φίλων μας. Με έκπληξη ακούσαμε τον νέο μπαμπά να φωνάζει θυμωμένα: «Πόσες φορές σου έχω πει να μην το κάνεις αυτό;». Κανείς αρμόδιος δεν ενημέρωσε ποτέ για αυτό που στις αγγλόφωνες χώρες γνωρίζουν και οι κότες: «Τα terrible twos (τα φοβερά και τρομερά δύο)». Την ηλικία όπου το κάθε παιδί έχει τη σωματική ικανότητα να κάνει τα πάντα, αλλά χωρίς δράμι λογικής. Πολλοί γονείς εκλαμβάνουν ως «ανυπακοή» το γεγονός ότι είναι εντελώς ανώριμο το σύστημα πρόσληψης λεκτικού μηνύματος και εφαρμογής του σε σχέση με τα ισχυρότατα ένστικτα του νηπίου (τη γνωστή κόντρα του id ενάντια στο υπό διαμόρφωση super-ego κατά τον Φρόιντ). Πολλοί χειροδικούν στις ηλικίες αυτές και τα ποσοστά κακοποίησης ανηλίκων στη χώρα μας είναι εξευτελιστικά για όλους μας. Χωρίς να αναφερθούμε στην ασύλληπτη ντροπή της σεξουαλικής κακοποίησης.
Τα παιδιά δεν ανήκουν στους γονείς τους, απλά οι γονείς είναι συνήθως εκείνοι που έχουν την επιμέλειά τους. Αν αντιληφθούμε οποιαδήποτε υπόνοια βίας, έχουμε υποχρέωση να την καταγγείλουμε, δεν είναι κάτι ανάμεσα στο παιδί και τον γονιό.
Εσείς που δεν έχετε παιδιά, ή που μεγαλώσατε τώρα πια τα δικά σας, μην βιαστείτε να αποστασιοποιηθείτε. Χαμογελάστε εγκάρδια στο γονιό που προσπαθεί να ηρεμήσει το παιδάκι του, ενώ αυτό κλαίει ή χτυπιέται σε δημόσιο χώρο. Δώστε τη θέση σας στην πελώρια ουρά του αεροδρομίου ή οπουδήποτε για να περάσει η οικογένεια με τα παιδάκια. Μην παριστάνετε τους θυμωμένους ή τους κακομούτσουνους, όταν ακούτε το παιδικό κλάμα. Το περιβάλλον χωρίς παιδιά δεν είναι ήσυχο, είναι απλά άρρωστο, για όλους μας.
Το παρόν γράφτηκε ως φόρος τιμής στην Kelsey Briggs, που 2,5 ετών έφυγε από κοντά μας μετά από πλήγμα στην κοιλιακή χώρα ύστερα από 9 μήνες σωματικής και σεξουαλικής κακοποίησης από τον πατριό της, καθώς και σε όσα παιδιά δεν μεγαλώνουν στις συνθήκες που τους αξίζουν. Στη φωτό η μικρή με τα δύο της ποδαράκια στο γύψο που –κατά τη μητέρα της- είχε «στραμπουλίξει» στο ζωολογικό κήπο λίγο νωρίτερα (http://kelsey-briggs.memory-of.com/About.aspx)

Thursday, January 31, 2008

Η Υιοθεσία ως καθήκον αγάπης της κοινωνίας

Μία από τις μεγαλύτερες πράξεις αγάπης του ανθρώπου προς τον άνθρωπο είναι η υιοθεσία. Ευλογημένα ζευγάρια προσφέρουν την ζεστή αγκαλιά τους σε βρέφη, σε μεγαλύτερα παιδιά, σε παιδιά με προβλήματα υγείας και εκείνα έχουν την πολύτιμη ευκαιρία να αναπτυχθούν στους κόλπους μίας υγιούς οικογένειας.
Η απρόσκοπτη λειτουργία του θεσμού της υιοθεσίας μας τιμά ως κοινωνία. Δυστυχώς στη χώρα μας, ενώ οι οικογένειες που επιθυμούν να γίνουν ανάδοχες είναι πολλές, εντούτοις οι νομικές διαδικασίες παραμένουν πολύπλοκες και χρονοβόρες, η ενημέρωση των βιολογικών γονέων που αδυνατούν να αναθρέψουν τα παιδιά τους παραμένει ελλιπέστατη, με αποτέλεσμα κάποια βρέφη να εγκαταλείπονται και συχνά να βρίσκουν τραγικό τέλος. Τις τελευταίες μόνο μέρες νεαρή μητέρα «βούτηξε» στον Ισθμό της Κορίνθου με το βρέφος της (τέλη 2007), ενώ στον Ασπρόπυργο άλλη νεαρή μητέρα «πέταξε» το βρέφος της αφού το έπνιξε (21-1-2008). Τις ίδιες μέρες δεν μπορεί να ξεχάσατε τις καταγγελίες ανήλικης ότι την εξέδιδε η μητέρα της μέχρι και σε ιερωμένο, για να φανεί αργότερα ότι επρόκειτο για φτωχότατη μητέρα με νοητική στέρηση, της οποίας ο ιερωμένος είχε στερήσει το πενιχρό επίδομα, ήδη εκ νέου έγκυο, ενώ άλλο βρέφος της περιμένει σε μαιευτήριο.
Τι ντροπή για μία κοινωνία να μην στέκεται αποτελεσματικά αρωγός σε απελπισμένες μητέρες, όταν μάλιστα σε κάποιο γειτονικό σπίτι κάποιο ζευγάρι δεν διστάζει να πληρώσει εκατομμύρια σε επιτήδειους προκειμένου να αγκαλιάσει ένα βρέφος με τη στοργή που του αξίζει. 3.000 ευρώ προσπάθησαν να πουλήσουν έξι άνθρωποι από τη Βουλγαρία το νεογέννητο αγοράκι στο Ηράκλειο της Κρήτης (25-1-2008).
Ας μην βιαστούμε να κατηγορήσουμε τις μητέρες. Είναι πολύ εύκολο και μας απαλλάσσει και από κάθε ευθύνη. Η απελπισία ορισμένων συνανθρώπων μας που φτάνει την ανθρωποκτονία και την αυτοκτονία θα πρέπει να μας προβληματίσει λίγο παραπάνω...Σας μεταφέρω απόσπασμα από την εφημερίδα μία μέρα πριν την εγκατάλειψη του βρέφους στον Ασπρόπυργο: «....η 24χρονη Ελληνίδα, η οποία έχει νοητική στέρηση, μετέβη στο Θριάσιο προκειμένου να την εξετάσουν οι γιατροί. Ωστόσο ο κόσμος έξω από τα ιατρεία και η ντροπή της επειδή το μωρό ήταν εξώγαμο την έκαναν να φύγει». Τη συνέχεια την ξέρετε. Δεν θέλει πολλή σκέψη για να μαντέψει κανείς ποιος είναι ο ηθικός αυτουργός του σοβαρού αυτού εγκλήματος. Όσο για την ποινική ευθύνη της μητέρας, εκείνη έχει το ελαφρυντικό του προνομιούχου εγκλήματος λόγω της κατάστασής της ως λεχώνας, ενώ όλοι εμείς οι υπόλοιποι (ασθενείς, γιατροί, νοσοκόμοι, περίγυρος) έχουμε ακέραιη ευθύνη.
Πολλοί είναι εκείνοι που εστιάζουν στις συνθήκες βιολογικής σύλληψης ενός βρέφους, θαρρείς πως έχει κάποια σημασία για την εξέλιξή του. «Είναι νόθο» είπαν στο Θριάσιο, είναι «εκτός γάμου», είναι «αποτέλεσμα βιασμού ή αιμομικτικής σχέσης», «έχει καθυστερημένη μητέρα». Ενώ τα δικά μας παιδιά είναι πιο χαρισματικά, έχουν νταντά, ψωνίζουν και στα Λαπέν Χάουζ, αφήστε το σχολείο που τα στέλνουμε...
Πόσο σημαντικό είναι να κατανοήσουμε όλοι το μεγαλείο της υιοθεσίας. Η ανθρώπινη ζωή θα δημιουργηθεί χωρίς να μας ρωτήσει, και έξω από τα στενά καθωσπρέπει κοινωνικά πλαίσια που έχουμε κατασκευάσει και θα υπερβεί τα ασφυκτικά ανθρώπινά μας μέτρα. Συχνά, λόγω και της δουλειάς μου, με ρωτούν ανάδοχοι γονείς αν θα πρέπει μελλοντικά να αποκαλύψουν στα θετά τέκνα τους την αλήθεια. Σταθερή γνώμη μου είναι πως η πράξη αγάπης του αναδόχου είναι όχι ίση, αλλά υψηλότερη από εκείνη του βιολογικού γονέα. Και ποιο τέκνο θα απογοητευθεί από το στοργικό του γονέα, μόνο επειδή έμαθε ότι δεν είναι και βιολογικός; Εσείς θα σταματούσατε να αγαπάτε τους γονείς σας αν μαθαίνατε πως δεν είναι οι βιολογικοί σας;
Η Ελληνική κοινωνία θα πρέπει να σταματήσει να εθελοτυφλεί και να τεθεί υποχρεωτικά ενημέρωση των νέων γονιών για την επιλογή τους να δώσουν το παιδί τους για υιοθεσία σε όλα τα μαιευτήρια. Σε κάποιες χώρες (μεταξύ των οποίων και στη γειτονική μας Ιταλία) λειτουργεί ειδικός υποδοχέας μωρών σε μαιευτήρια, όπου η μητέρα η οποία ντρέπεται να παρουσιαστεί αυτοπροσώπως μπορεί ανώνυμα να παραδώσει το βρέφος της εναποθέτοντάς το σε αυτόν. Τότε ενεργοποιείται συναγερμός, ειδοποιείται το προσωπικό και το βρέφος χαίρει φροντίδων μέχρι να υιοθετηθεί.
Αναμφίβολα η επιβίωση των βρεφών και των παιδιών αποτελεί βασικό σκοπό μιας συντεταγμένης κοινωνίας. Και πιο προσφορότερο μέτρο από την παροχή εναλλακτικών σε απελπισμένους γονείς; Το αγκυλωμένο σύστημα υιοθεσιών που ισχύει στη χώρα μας επιβαρύνει αφόρητα τα παιδιά και πιθανώς συμβάλλει στην θανάτωσή τους. Επίσης αποθαρρύνει τα ζευγάρια που επιθυμούν να γίνουν γονείς τους. Δημιουργεί πεδίο δράσης για τα κάθε λογής κυκλώματα, που καλύπτουν το κενό αυτό, με το αζημίωτο φυσικά.
Κλείνω με την ευχή άμεσης αναθεώρησης του θεσμού των υιοθεσιών, αλλά και με την παρότρυνση στους ανάδοχους γονείς να είναι περήφανοι γιατί είναι αληθινότεροι γονείς από εμάς τους υπόλοιπους.

Thursday, November 22, 2007

Η Μητρική Ορμή

Το γνωρίζατε ότι υπάρχει μία βιολογική ορμή που είναι πιο ισχυρή από την γενετήσια ορμή ακόμη και από τις ορμές για τροφή ή νερό; Η ορμή αυτή όπως αποδείχθηκε από έρευνες είναι η μητρική.
Στην ψυχολογία, στις παρωθητικές δυνάμεις της συμπεριφοράς ανήκουν οι ανάγκες, τα ένστικτα, τα ψυχολογικά κίνητρα, τα συναισθήματα και οι βιολογικές ορμές. Η μητρική ορμή, απαραίτητη για την επιβίωση των ειδών, εκδηλώνεται με την φροντίδα και την αγάπη με τα οποία περιθάλπει η μητέρα τα παιδιά της.
Η βιολογική βάση της μητρικής ορμής είναι κοινή στον άνθρωπο και στα ζώα. Βάσει σχετικής έρευνας του Levy αποδείχθηκε ότι η μητρική ορμή δημιουργείται από την ορμόνη προλακτίνη, η οποία εκκρίνεται σε μεγάλες ποσότητες στο σώμα της μητέρας κατά την περίοδο της εγκυμοσύνης και του θηλασμού. Αντιθέτως με τα ζώα, η ορμή αυτή για τον άνθρωπο διαρκεί και μετά την περίοδο έκκρισης της προλακτίνης και διαρκεί σε ολόκληρη τη ζωή του.
(Για περαιτέρω ανάγνωση "Ψυχολογία η Επιστήμη της Συμπεριφοράς", Εύας Παντζάρη - Παπανδρέου, Γραφικές Τέχνες Δημ. Μαυρομμάτης, 1977, σελ. 165)

Wednesday, September 12, 2007

Επιβιώνοντας στις μικρές αγγελίες

Η επιβίωση στις μικρές αγγελίες και η ανεύρεση σωστού ανθρώπου που θα κρατάει το παιδί σας, ιδίως εάν είναι πολύ μικρό και δεν έχετε δυνατότητα ουσιαστικής επικοινωνίας μαζί του είναι κάτι πολύ δύσκολο. Συμβουλή μου σε αυτές τις περιπτώσεις είναι η εγκατάσταση παρακολούθησης και η ταυτόχρονη σχετική ενημέρωση για την ύπαρξή της, ώστε και νομικά να είστε καλυμμένοι και ουσιαστικά. Για να απαλλαγείτε από διενέξεις ή παρεξηγήσεις μπορείτε να ονομάσετε ως λόγο ύπαρξης της παρακαλούθησης αυτής την γενική ασφάλεια του σπιτιού και όχι την παρακολούθηση του ανθρώπου που φροντίζει το βρέφος σας.

Στις μικρές αγγελίες εμφανίζονται είτε γραφεία, είτε πρόσωπα.

1. "Γραφεία" :
Έχετε υπόψη σας αφενός ότι δεν έχουν όλα τη σχετική άδεια από το αρμόδιο υπουργείο και συνεπώς υπάρχει πιθανότητα ο άνθρωπος που θα βάλετε στο σπίτι σας να μην είναι σωστά ελεγμένος.
Αφετέρου, υπάρχει περίπτωση με άλλον άνθρωπο να σας κλείσει ραντεβού το γραφείο και άλλος να εμφανισθεί μπροστά σας. Πολλές "παρέες" εργαζομένων εμφανίζουν ένα προσωπο στο σχετικό γραφείο το οποίο συλλέγει διευθύνσεις ενδιαφερόμενων εργοδοτών και τις μοιράζει σε όλους τους δικούς του με αποτέλεσμα άλλα πρόσωπα να παρουσιάζονται σε αυτούς ώστε εάν συμφωνηθεί η εργασία, το γραφείο να μην λάβει την αμοιβή του. Εσάς μπορεί να μη σας νοιάζει αν το γραφείο θα λάβει την αμοιβή του, σας νοιάζει όμως που ένα πρόσωπο το οποίο πρέπει να εμπιστεύεστε απόλυτα, ξεκινά τη συνεργασία μαζί σας με απατεωνιά, μη σεβόμενο κανόνες και πρόσωπα.
2. "Πρόσωπα": Αν σκοπεύετε να απευθυνθείτε σε πρόσωπα, αναρωτηθείτε γιατί τα πρόσωπα αυτά δεν κινούνται μέσω γραφείων και θυμηθείτε τη βαθύτερη ερμηνεία λέξεων -κλειδιών που μπορεί να εμφανίζουν οι αγγελίες τους:

"Κυρία ζητεί..." ιδίως οι αλλοδαποί συνάνθρωποί μας, όταν είναι νεότεροι, απασχολούνται ημερησίως καθαρίζοντας οικίες και από τη σκληρή αυτή καθημερινή δουλειά κερδίζουν 45-50 ευρώ με δυνατότητα να φτάνουν τα 1.200-1.500 ευρώ το μήνα. Καθώς όμως περνούν τα χρόνια είναι αδύνατο να συνεχίζουν με τους ρυθμούς αυτούς και συμβιβάζονται με λιγότερα χρήματα (σχεδόν 600 ευρώ μηνιαίως χρεώνει μία μπέιμπυ σίττερ για πενθήμερη 8ωρη εργασία) προσέχοντας παιδάκια, ενώ όταν και αυτό καταντήσει δυσβάσταχτο (γύρω στα 50) στρέφονται προς την βαρετότερη αλλά όχι τόσο απαιτητική και αγχώδη φύλαξη ηλικιωμένων. Συνεπώς το λήμμα αυτό σε συνδυασμό με την έλλειψη εντοπιότητας πιθανόν να σας φέρει αντιμέτωπους με άνθρωπο ήδη κουρασμένο και όχι χρηματικά ικανοποιημένο.

Σε περίπτωση που το λήμμα αυτό χρησιμοποιείται από Ελληνίδα μπορεί να σημαίνει ότι η κυρία αυτή ασκεί το επάγγελμα αυτό επιτυχώς επί σειρά ετών και από καθαρή ατυχία δεν βρήκε δουλειά μέσω γνωστών (συνήθως τέτοιες περιπτώσεις γίνονται ανάρπαστες). Μπορεί όμως να σημαίνει ότι της έτυχε κάποια συμφορά σε προσωπικό ή οικονομικό επίπεδο και η λύση του μπέιμπι σίττινγκ να είναι σανίδα σωτηρίας. Όσο κι αν είστε όμως πονόψυχοι πρέπει να προσέξετε ο άνθρωπος που θα είναι με το παιδάκι σας να είναι δροσερός και χαρούμενος. Δεν θα αντέξετε για πολύ μία θλιμμένη παρουσία μέσα στο σπίτι σας η οποία αργότερα γνωρίζοντάς σας μπορεί δικαιολογημένα να αισθανθεί παράταιρα με την νεανική σας ηλικία, την όμορφη σχέση που έχετε με το σύντροφό σας (ή το γεγονός ότι εσάς ζει ο σύντροφός σας ή ότι δεν σας έχει "ακόμη" χωρίσει) ενδεχομένως την επαγγελματική ή την οικονομική σας κατάσταση που σας επιτρέπει να την απασχολείτε κ.α. Μην ξεχνάτε να διαλέξετε για το παιδί σας έναν άνθρωπο με τον οποίο χαίρεστε και εσείς να είστε μαζί του.

"...με εμπειρία": Προσοχή γιατί η εμπειρία, ιδίως όταν δεν συνοδεύεται από ανάλογο μορφωτικό επίπεδο, μπορεί να σημαίνει απλά μεγάλη γλώσσα ή ακόμα χειρότερα αμφισβήτηση, ειρωνεία και ανυπακοή στις οδηγίες που ως μητέρα δικαιούστε να δίνετε για την ανατροφή του παιδιού σας.

"...μητέρα και η ίδια": Αυτό καθόλου δε σημαίνει ότι η ίδια μεγάλωσε τα παιδιά της. Πιθανόν η γυναίκα αυτή να ήταν εργαζόμενη και τότε (και να συνεχίζει μέχρι σήμερα) και την ανατροφή των παιδιών της να την είχε αναλάβει η μητέρα της, πεθερά της κλπ. Τότε μάλιστα οι μητέρες ήταν λιγότερο ξεμυαλισμένες από τις σημερινές και βοηθούσαν ουσιαστικότερα στην ανατροφή των εγγονιών τους. Προσωπικά πιστεύω ότι η τρυφερότητα σε έναν άνθρωπο βρίσκεται στη φύση του και δεν έχει σημασία εάν είναι και ο ίδιος γονιός ή όχι. Ίσα ίσα που ακούμε απίστευτες σκηρότητες γονέων στα αγγελούδια τους.
Προσοχή χρειάζεται στην περίπτωση που η μητέρα αυτή δεν έχει εργασθεί ποτέ προηγούμενως σε οποιαδήποτε οκτάωρη αμοιβόμενη εργασία. Δυστυχώς άλλη γλώσσα μιλούν οι εργαζόμενες και άλλη οι μη εργαζόμενες μητέρες.

"Κοπέλα ζητεί..." : Η γυναίκα αυτή είναι νέα. Θα είναι πιο πιθανό να είναι χαρούμενη και αισιόδοξη αφού έχει όλη τη ζωή μπροστά της. Θα είναι πιο πρόθυμη να μάθει από εσάς και να σεβαστεί τη ρουτίνα του μωρού σας όπως την έχετε διαμορφώσει. Θα σεβαστεί το γεγονός ότι εσείς είστε η μητέρα και τον πρώτο λόγο και τον τελευταίο τον έχετε εσείς. Όμως κινδυνεύετε από τα εξής: Πιθανόν να μην επιδεικνύει τον απαιτούμενο επαγγελματισμό στα ωράρια, να αργεί το πρωί και να σας δημιουργεί πονοκέφαλο στη δουλειά. Αν δεν έχει ακαδημαϊκές γνώσεις επί του αντικειμένου, πιθανώς να διάλεξε τη συγκεκριμένη εργασία αποφεύγοντας το άγχος,την κούραση και τον ανταγωνισμό άλλων εργασιών και να σας αποδειχθεί τεμπέλα. Όσο για το αν θα έχει κάποιο δεσμό, προσωπικά το θεωρώ δείγμα καλής ψυχικής υγείας, όμως δεν θα ήθελα να συναντιέται με το δεσμό της κρυφά στο σπίτι μου ούτε να μιλάει με τις ώρες στο τηλέφωνο με τον έρωτά της και να παραμελεί το παιδί μου.

"περιοχή τάδε" Θεωρώ θετικό ως δείγμα πρακτικότητας και εξυπνάδας να περιλαμβάνεται στην αγγελία ο τόπος κατοικίας. Η εγγύτητα δημιουργεί πρόσθετη εγγύηση ότι η συναργασία μας δεν θα διακοπεί απότομα διότι ανευρέθη άλλη οικογένεια πιο κοντά για την μπέιμπι σίττερ. Άλλωστε έτσι δηλώνεται και ότι το άτομο που έβαλε την αγγελία έχει κοινωνική εμπειρία, αλλά και ότι δεν ψάχνει απελπισμένα και επιπόλαια για μια δουλειά οπουδήποτε.
Συμπερασματικά:
- Σε γενικές γραμμές πιστεύω πως η κατάλληλη μπέιμπι σίττερ θα πρέπει να έχει τουλάχιστον στοιχειώδεις παιδαγωγικές σπουδές (εκτός από τα πανεπιστήμια και τα ΤΕΙ, υπάρχουν και δημόσια ΙΕΚ που παρέχουν σχετικό πτυχίο σε μικρό χρονικό διάστημα). Η ενασχόλησή της αυτή μαρτυρά πως δεν είναι, ούτε σκοπεύει να είναι αλεξιπτωτίστρια στον κλάδο και ότι παίρνει την απασχόλησή της στα σοβαρά. Αντιθέτως, η ανεύρεση ενός καταλληλου για σας προσώπου, που όμως είναι ανειδίκευτο, που δεν βρίσκει δουλειά μέσω γνωστών και βρίσκεται συνωστισμένο ανάμεσα στις δεκάδες αγγελίες θυμίζει λίγο "ψύλλο στ΄άχυρα".
- Η ηλικία της θα πρέπει να μην αποκλίνει προς τα πάνω σημαντικά από την ηλικία της μητέρας, ώστε η συνεργασία τους να έχει περισσότερες πιθανότητες ευδοκίμησης.
- Θα πρέπει να κατοικεί κοντά στο σπίτι σας ή να είναι σύντομη και εύκολη η πρόσβαση της σε αυτό. Και το σημαντικότερο:
- Να είναι γλυκός και δεκτικός άνθρωπος, μία γυναίκα που νιώθετε ότι θα αγαπούσατε κι εσείς εάν ήσασταν το μωρό.



Wednesday, September 5, 2007

Πρόσληψη babysitter και πρώτη συνάντηση με το παιδί σας.

Η πρώτη συνάντηση.

Βασιστείτε στην πρώτη εντύπωση. Έρευνες έχουν αποδείξει ότι η εντύπωση που μας δημιουργείται τα πρώτα 5 δευτερόλεπτα, χαρακτηρίζει την σχέση με το άτομο που έχουμε απέναντί μας.
Εάν η πρώτη εντύπωση δεν είναι ευχάριστη, μήν δώσετε πολύ χρόνο στην συνέντευξη - η γνώμη σας δεν θα αλλάξει ακόμα και μετά απο συζήτηση με το άτομο - έρευνες έδειξαν ότι στα πρώτα αυτά δευτερόλεπτα ανταλλάσονται πληροφορίες οι οποίες σχετίζονται με τα εξωτερικά χαρακτηριστικά, εάν αυτά είναι γνώριμα και προκαλούν εμπιστοσύνη (ρούχα, γλώσσα σώματος, έκφραση του προσώπου, διάθεση).
Μήν δεσμευτείτε εάν δεν είστε σίγουροι και καθησυχασμένοι για το άτομο που έχετε απέναντί σας και τελειώστε την συζήτηση με το ότι αν είναι να συνεργαστείτε, θα επικοινωνήσετε εσείς το αργότερο την επόμενη μέρα.

Κατά τη διάρκεια της πρώτης συνομιλίας μπορείτε να ρωτήσετε:

-Τί είναι αυτό που σας αρέσει περισσότερο σε αυτή την εργασία?
-Υπάρχει κάτι που θα θέλατε να μεταδώσετε στα παιδιά μέσα απο αυτή την εργασία σας?
-Σε περίπτωση που κάποιο παιδί χτυπήσει το δικό μου παιδί, πως θα αντιδρούσατε? Διαβάστε το άρθρο Επίλυση προβλημάτων έτσι ώστε να μπορέσετε να κατευθύνετε την babysitter. Εάν όμως εκείνη έχει εντελώς διαφορετική άποψη τότε ίσως αυτό είναι αρνητικό στοιχείο για την πρόσληψή της.
-Πως θα ήταν ιδανικά για σάς ένα απόγευμα/ένα πρωί με ένα παιδάκι?
-Ποιά ήταν η πιό δύσκολη κατάσταση που αντιμετωπίσατε κατά τη διάρκεια της εμπειρίας σας?
-Τί πιστεύετε για την πειθαρχία των παιδιών? Πως θα αντιδράσετε εάν το παιδάκι μου δεν σας ακούει και δεν θέλει να δεχτεί τους κανόνες που ισχύουν? Πως αντιδράτε όταν τους ακούει?
-Έχετε και άλλη δουλειά, έχετε κάποιες βλέψεις για την καριέρα σας, μέχρι πότε θέλετε να κάνετε babysitting?
-Η πιό δύσκολη ηλικία για babysitting σε παιδάκι ποιά πιστεύετε ότι είναι, ποιά ηλικία σας αρέσει περισσότερο/αισθάνεστε μεγαλύτερη άνεση?

Κατά τη διάρκεια της συζήτησης, τα κριτήρια που θέλετε να διαφαίνονται απο τα λεγόμενα της υποψήφιας babysitter είναι:

-Εμπειρία με παιδιά στην ηλικία του παιδιού σας.
-Σε τί ηλικίες έχει εργαστεί, τί ώρες, ποιές μέρες, υπήρχαν εξαιρέσεις στο ωράριο και πως αντιμετωπίζονταν αυτές, εάν διέκοψε ποτέ μέσα στη χρονιά μια δουλειά και άν ναι, για ποιό λόγο.
-Σχετική δεκτικότητα σε αλλαγές ωραρίου - σε περίπτωση που στην μέση της χρονιάς χρειαστεί να αλλάξετε το ωράριο της εργασίας της (πχ δύο ώρες περισσότερο ή λιγότερο) πως θα ένιωθε για αυτό.
-Αίσθηση δέσμευσης, εργάστηκε ολόκληρες χρονιές στις προηγούμενούς της εργοδότες? Δεν θέλετε ξαφνικά το παιδί σας να χάσει ένα οικείο του πρόσωπο εάν δεν υπάρχει σοβαρός λόγος.
-Ελαστικότητα - θέλετε να μπορείτε να της πείτε μία συμβουλή ή να διορθώσετε κάτι στην συμπεριφορά της αργότερα χωρίς εκείνη να αντιδρά περίεργα.
-Ειλικρίνεια.
-Όχι μονολεκτικές απαντήσεις στις ερωτήσεις σας ή αμυντική στάση.

Προσπαθήστε να είσαστε ειλικρινής απο την αρχή για όλα τα θέματα που ορίζετε εσείς - όπως ώρες εργασίας, συνθήκες εργασίας - τί περιμένετε απο εκείνη να κάνει - και τα οικονομικά θέματα.
Σε περίπτωση που συμπαθείτε το άτομο που έχετε απέναντί σας, διευκρινίστε ότι έχει σημασία για σας να δείτε πως θα τα πάει με το παιδί σας, σε μία συνάντηση γνωριμίας όπου θα είσαστε και εσείς παρόντες, πρίν δεσμευτείτε για την πρόσληψή της.
Σε αυτή την συνάντηση, έχετε την προσοχή σας στο παιδί σας και στις αντιδράσεις του αντί στην babysitter. Εκείνη, πρέπει να έχει την ικανότητα να το ενθουσιάσει με ιδέες για κάποιο παιχνίδι, ή κάποιο παραμύθι.

Σκονάκι για την πρώτη τηλεφωνική συνομιλία με babysitter:

-Ευγενική φωνή, εμπειρία, ηλικία, περιοχή που μένει, αυτοκίνητο.

Σκονάκι για την πρώτη συνάντηση/συνέντευξη babysitter:

-πρώτη εντύπωση - τι συναίσθημα μου βγάζει?
-στοιχεία χαρακτήρα
-εμπειρία, δέσμευση
-διαθεσιμότητα και σταθερότητα στις προηγούμενες δουλειές
-μονολεκτικές απαντήσεις?
-γνώση παιχνιδιών/ ιδέες για απασχόληση
-γνώση βασικών κανόνων ασφαλείας

Σκονάκι για την πρώτη φορά του παιδιού σας με την babysitter χωρίς εσάς:

-λίστα ρουτίνας
-λίστα τηλεφώνων έκτακτης ανάγκης
-λίστα κανόνων σπιτιού και "απαγορεύσεων"
-λίστα αγαπημένων παιχνιδιών και δραστηριοτήτων, συμβουλές και τρίκ που εφαρμόζετε εσείς για να υπακούσει το παιδί σας σε κάτι συγκεκριμένο.

Μ.Στυλιανάκη

Κανόνες ασφαλείας που είναι απαραίτητο να γνωρίζει η babysitter

-Καμία χορήγηση φαρμάκου χωρίς γραπτή οδηγία του γονέα (εξαιρούνται οι κρέμες για τα χτυπηματάκια κτλ)
-Να μήν αφήνει το παιδί σας μόνο του στο σπίτι ή στο κήπο, ούτε για ένα λεπτό.
-Να μήν αφήνει απο την προσοχή της το παιδί σας όταν εκείνο είναι κοντά σε νερό. Μωρά και μικρά παιδιά μπορούν να πνιγούν ακόμα και σε δέκα εκατοστά νερού, σε ένα κουβά ή και σε μία τουαλέτα!
-Να μήν ταίζει το παιδί σας εάν είναι κάτω των τεσσάρων ετών, ξηρούς καρπούς, πόπκόρν,ωμά καρότα, ή άλλα σκληρά φαγητά τα οποία ενδεχομένως μπορεί να προκαλέσουν φράξιμο των αεραγωγών. Σταφύλια και hot dog δεν πρέπει ποτέ να σερβίρονται ολόκληρα - πρέπει να κόβονται σε πολύ μικρά κομμάτια και αν είναι δυνατό να αφαιρείται το δέρμα του hotdog.
-Nα μήν αφήνει το παιδί σας να παίζει κοντά σε σκάλες, παράθυρα, φούρνους ή πολύπριζα.

Προετοιμασία για την πρώτη φορά που το παιδί σας θα μείνει μόνο του με την babysitter

-Σημειώστε σε ένα χαρτί και συζητήστε με την babysitter την ρουτίνα του παιδιού σας (μαθήματα, ώρα ύπνου, ώρα φαγητού) και τους γενικούς κανόνες του σπιτιού (χρήση τηλεόρασης, κομπιούτερ, ηλεκτρονικά παιχνίδια, παιχνίδι έξω κτλ)
-Σιγουρευτείτε ότι η babysitter γνωρίζει πως να επικοινωνήσει μαζί σας, όλες τις ώρες.
-Σημειώστε επίσης που μπορεί να βρεί τον αριθμό δηλητηριάσεων καθώς και το τι θα κάνει σε περίπτωση έκτακτης ανάγκης.
-Φτιάξτε μία λίστα έκτακτης ανάγκης, η οποία περιέχει γείτονες, φίλους, συγγενείς και τον γιατρό του παιδιού σας και το δικό σας τηλέφωνo σε περίπτωση που χρειαστεί να μεταβιβαστούν σε νοσοκόμους ή αστυνομικούς.
-Δείξτε της που βρίσκονται οι πυροσβεστήρες και πως λειτουργούν τα συστήματα ασφαλείας του σπιτιού σας.
-Εάν έχετε κάπου κλειδιά απο πόρτες και ντουλάπες δείξτε που βρίσκονται σε περίπτωση που το παιδί σας κλειδωθεί μέσα σε κάποια.
-Ενημερώστε την babysitter για τυχόν προβλήματα υγείας του παιδιού σας όπως πχ. αλλεργίες ή αν χρειάζεται κάποιο φάρμακο κατά τη διάρκεια της ημέρας. Δείξτε της που βρίσκονται τα τσιρότα, το οξυζενέ και τα είδη της πρώτης ανάγκης.
-Μάθετε στο παιδί σας να τηλεφωνεί στο 100, έτσι ώστε εάν κάτι συμβεί στην babysitter να μπορέσει να ζητήσει βοήθεια. Κολλήστε 3 αυτοκόλλητα στα νούμερα 100 (δύο στο 0) και -δείξτε του πως τηλεφωνούμε σε αυτό το τηλέφωνο.
-Εάν επιθυμείτε η babysitter να μήν βγαίνει απο το σπίτι με το παιδί σας, εκφράστε της το ξεκάθαρα.

Πηγή: http://www.kidshealth.org/parent/positive/family/babysitter.html

Friday, July 6, 2007

Ποιος είναι ο καταλληλότερος βρεφονηπιακός σταθμός για το παιδί μου;

Για το σύζυγό μου και εμένα, η επιλογή του βρεφονηπιακού σταθμού στον οποίο θα εμπιστευόμασταν τη μόλις δύο ετών κορούλα μας ήταν πραγματική σπαζοκεφαλιά. Έπειτα από συζητήσεις με βρεφονηπιαγωγούς (φίλες μου και μη) και από πολλές επισκέψεις σε σταθμούς σκέφτηκα να μοιραστώ μαζί σας την εμπειρία μου αυτή μήπως καταφέρω να βοηθήσω στην σοβαρή αυτή επιλογή σας:
-Μελέτη φυλλαδίων.
Η πρώτη γεύση για τον κάθε σταθμό μπορεί να έρθει από το διαφημιστικό τους φυλλάδιο αρκεί να είμαστε παρατηρητικοί. Άλλοι έχουν ως έμβλημά τους τις πολυτελείς τους εγκαταστάσεις, άλλοι τις πρωτότυπες δραστηριότητες των παιδιών που φιλοξενούν, άλλοι την πειθαρχία. Θα πρέπει να ανιχνεύσετε εάν η φιλοσοφία του σταθμού για το μεγάλωμα του παιδιού σας ταιριάζει με τη δική σας. Π.χ. εμείς προτιμήσαμε τους σταθμούς που προέτασσαν την παιδική ανεμελιά, τη στοργή και που δεν αντιμετώπιζαν τα παιδιά μας σαν μαϊμουδάκια που θα πρέπει να μας ψυχαγωγούν με τις επιδόσεις τους. Απορρίψαμε επίσης όσους μας έδωσαν την εντύπωση ότι λειτουργούν όχι ως χώρος γόνιμου παιχνιδιού αλλά ως προθάλαμος του σχολείου.
-Άδεια λειτουργίας.
Φαίνεται αυτονόητο, όμως κάποιοι σταθμοί λειτουργούν παράνομα. Η άδεια θα πρέπει να βρίσκεται αναρτημένη σε εμφανές σημείο, συνήθως στο γραφείο του ιδιοκτήτη. Αν δεν τη βρίσκετε, ζητήστε να τη δείτε και ελέγξτε εάν είναι σε ισχύ.
-Γραφείο ιδιοκτήτη.
Πολλά συμπεράσματα για το προφίλ του σταθμού μπορεί κανείς να συνάγει από το γραφείο του ιδιοκτήτη. Άλλα γραφεία έχουν ακριβές εντυπωσιακές πολυθρόνες και αφήνουν μία αίσθηση πολυτέλειας στους γονείς, οι κορνίζες των φωτογραφιών είναι ασημένιες και οι πένες montblank. Άλλα έχουν ζωγραφιές παιδιών στον τοίχο, στυλό-μπαλαρίνες και τηλέφωνο τουίτυ. Σε μένα ταιριάζει περισσότερο το προφίλ του ιδιοκτήτη που εργάζεται στο δεύτερο γραφείο. Νομίζω πως όταν η επαφή και η αγάπη προς τα παιδιά είναι τόσο διάχυτη μειώνεται ο κίνδυνος αισχροκέρδειας που θα ωθήσει τον ιδιοκτήτη να κάνει περικοπές είτε σε επίπεδο προσωπικού που απασχολεί με αποτέλεσμα να δημιουργούνται εύλογες εντάσεις που θα πρέπει να τις λούζεται το παιδί μου, είτε σε επίπεδο μενού και καθαριότητας κουζίνας. Στο σημείο αυτό θυμάμαι τη φήμη ενός γνωστού και ακριβού σταθμού ότι συνηθίζει να "μπουκώνει" τα παιδιά με ψωμιά αντί του επίσημα ανακοινωμένου γεύματος.
Επίσης θεωρώ συν όταν μπαινοβγαίνουν άνετα οι παιδαγωγοί στο γραφείο του παρά όταν δεν τολμούν να πλησιάσουν...
-Αναλογία παιδαγωγού με αριθμό ομάδας παιδιών στην οποία τα παιδιά θα πρέπει να έχουν παρόμοια ηλικία.
Εδώ εμείς ένα έχουμε και δεν μπορούμε να το προλάβουμε, τι είναι οι παιδαγωγοί, μάγοι; Σίγουρα είναι εκπαιδευμένοι σε πολλά παιδιά, όμως αυτό είναι διαφορετικό από την υπερφόρτωσή τους. Σίγουρα όσο μικρότερα τα παιδιά, τόσο μικρότερη η ομάδα του κάθε παιδαγωγού. Στη Νορβηγία π.χ. ο αριθμός παιδαγωγών ανά παιδί προβλέπεται αυστηρά από το νόμο και είναι σε αναλογία με την ηλικία του παιδιού.
Η ομάδα θα πρέπει να έχει περίπου την ίδια ηλικία. Στις μικρές ηλικίες οι διαφοροποιήσεις στην ωρίμανση είναι ραγδαίες, ενώ συνήθως τα μικρά παιδιά υποφέρουν από την υποχρεωτική καθημερινή συνύπαρξή τους με μεγαλύτερα.
-Συμβάσεις αορίστου χρόνου.
Πολλοί σταθμοί προσλαμβάνουν τους παιδαγωγούς τους ως εποχιακούς, με συμβάσεις ορισμένου χρόνου που ξεκινούν τον Σεπτέμβριο και λήγουν τον Ιούλιο προκειμένου να γλυτώσουν την οικονομική επιβάρυνση του αδρανούς Αυγούστου. Η συμπεριφορά αυτή του ιδιοκτήτη προς τους παιδαγωγούς είναι περιφρονητική για την προσωπικότητά τους, αλλά και το επιστημονικό τους έργο, δημιουργεί ανασφάλεια σε αυτούς ως εργαζόμενους και συνεπώς κακό κλίμα για το παιδί σας. Για να το ελέγξετε δεν είναι ανάγκη να ζητήσετε τις συμβάσεις των παιδαγωγών του σταθμού. Αν είναι Σεπτέμβριος και δείτε στοίβες τα βιογραφικά στο γραφείο του ιδιοκτήτη απλώς φύγετε! Ρωτήστε κάποια παιδαγωγό πόσα χρόνια εργάζεται στο συγκεκριμένο σταθμό. Σας είπε 10 χρόνια και διακρίνατε και χαμόγελο; Μάλλον είστε σε καλό δρόμο. Μπορείτε επίσης να παρατηρήσετε και τις σχέσεις των παιδαγωγών μεταξύ τους. Αν είναι ψυχρές μάλλον δεν είναι συνεργάτες από παλιά...
-΄Υπαρξη ξεχωριστής καθαρίστριας και μαγείρισσας.
Αν δεν σας τις δείξουν με καμάρι, τότε τη λάντζα την κάνουν οι ίδιες οι παιδαγωγοί. Πράγμα που σημαίνει, πρόσθετη και άδικη επιβάρυνσή τους, νεύρα, κακές παροχές...Φύγετε!
-Μια επίσκεψη στην κουζίνα.
Κάντε ένα στοιχειώδη έλεγχο. Υπάρχουν τα απαραίτητα; Είναι καθαρά; Σας εμπνέει το περιβάλλον;
-Τα συγγενικά με τον ιδιοκτήτη του σταθμού πρόσωπα.
Κάποιοι ιδιοκτήτες σταθμών υπερηφανεύονται ότι στην κουζίνα δουλεύει η μαμά, θεία ή η ξαδέρφη τους. Από συζητήσεις μου με παιδαγωγούς αυτό μπορεί να είναι ολέθριο. Φανταστείτε η συγγενής αυτή να σηκώσει (ή να σηκώνει) χέρι στο αγγελούδι σας. Λέτε η παιδαγωγός να μπορέσει να αιτηθεί την απόλυσή της από τον ιδιοκτήτη;
-Εγγύτητα.
Η κοντινή απόσταση είναι σοβαρό συν στην επιλογή σας. Μην ξεχνάτε ότι το παιδάκι σας είναι μωρό ακόμη και ακόμα και οι σύντομες διαδρομές του φαίνονται ατέλειωτες. Συνεννοηθείτε από πριν με το σταθμό για τη διαδρομή, να μην γίνονται άσκοποι κύκλοι, να μην μεσολαβούν κατά το δυνατόν κεντρικές αρτηρίες και κυρίως να παρακολουθείτε τα σχολικά πώς οδηγούν και αν τα παιδάκια φορούν ζώνες. Επίσης είναι σκόπιμο να παρακολουθείτε τα σχολικά σε μέρες λειτουργίας του σταθμού διότι κάποιες φορές γονείς καθυστερούν με αποτέλεσμα μωράκια να είναι δεμένα και ακούνητα κάτω από σπίτια συμμαθητών τους για τέταρτα και μισάωρα. Οι οδηγοί και οι συνοδοί δεν είναι σε θέση να παραπονεθούν, τα παιδιά βρίσκονται σε νευρικότητα που δεν μπορούν να λεκτικοποιήσουν, εσείς όμως μπορείτε.
-Επιδείξεις και δραστηριότητες.
Πολλοί γονείς θαμπωνόμαστε να βλέπουμε τα αγγελούδια μας να χορεύουν, να χοροπηδούν, να τραγουδούν. Μη γελιέστε όμως. Πίσω από κάθε τέτοια παράσταση κρύβεται μία προετοιμασία, συχνά δυσβάσταχτη για το μωράκι σας. Παιδαγωγοί μου εμπιστεύθηκαν ότι συχνά τα παιδάκια πιέζονται αφόρητα για να αποδώσουν, ώστε εμείς οι γονείς να πιστέψουμε ότι τα λεφτά μας πιάνουν τόπο...
-Χαλιά, μοκέτες.
Γενικά προτιμήστε σταθμούς που δεν τα διαθέτουν μιας και συγκεντρώνουν μικρόβια που δεν απομακρύνονται ποτέ, κυρίως αν το παιδάκι σας ακόμα δεν περπατάει.
-Επαφή με το παιδί.
Σίγουρα δεν θα μπορέσετε να του εκμαιεύσετε πολλά ιδίως όταν είναι πολύ μικρούλι. Συνηθίστε το όμως στην καθημερινή συζήτηση για το σταθμό ακόμα και αν στην αρχή μιλάτε μόνο εσείς. Εξηγήστε του πως θα πρέπει να είναι το περιβάλλον, η εμπειρία του εκεί. Μιλήστε για τα άλλα παιδάκια, τους παιδαγωγούς, το χώρο. Ρωτήστε το τι έφαγε, αν κοιμήθηκε άσχετα με το αν ενημερωνόσαστε και από το σταθμό. Θα πρέπει να αναπτύξετε μεταξύ σας εμπιστοσύνη για ανταλλαγή όλων των πληροφοριών. Αν σας καταγγείλει κάτι, χειριστείτε το με σύνεση ώστε να σας εμπιστευθεί ξανά. Και μην ξεχνάτε να του θυμίζετε πως υπάρχουν και άλλοι σταθμοί που μπορείτε να πάτε αν δεν είναι ευχαριστημένο.
Καλή επιτυχία!*

*Η Αικατερίνη Ζαβού είναι Δικηγόρος παρ' Αρείω Πάγω, LLM, με ειδίκευση στο Οικογενειακό Δίκαιο και τις Συμβάσεις.

Γραφείο Χαρ. Τρικούπη 61, Αθήνα
Τηλ. επικοινωνίας 210 3820520
(Δημοσιεύθηκε στην εφημερίδα "Κηφισιά")

Sunday, May 13, 2007

Πώς να χρεώνετε στα παιδιά σας τις προσωπικές σας αποτυχίες.

Το συνοικιακό μας βιβλιοπωλείο είναι ιδανικό για λογοτεχνικό χάζι. Σήμερα ήταν εκεί και μία μητέρα με το χαριτωμένο τετράχρονο κοριτσάκι της. «Διάβασε τώρα που προλαβαίνεις, πριν γεννήσεις» μου λέει κοιτώντας την κοιλιά μου που μαρτυρεί πως είμαι έγκυος. Το παιδάκι της στέκεται τώρα αμήχανο. «Έχω παιδιά» της απαντώ χαμογελώντας στην κορούλα της. «Για διάβασμα υπάρχει χρόνος, αρκεί να το θέλουμε». Τα ρούχα εκείνης και της κόρης της είναι μοντέρνα, τα μαλλιά της φροντισμένα πρόσφατα από κομμωτήριο. Για τις χρονοβόρες δραστηριότητες του καλλωπισμού υπάρχει προφανώς απεριόριστος διαθέσιμος χρόνος, για διάβασμα όμως δεν περισσεύει λεπτό. Ειδικά όμως για τις ελάχιστες γόνιμες δραστηριότητές μας, φταίνε τώρα τα παιδιά μας, ακόμα και άν ανέκαθεν απείχαμε από αυτές.

Θυμήθηκα τη φίλη μου τη Δάφνη. Πάντοτε αγαπούσε το φαγητό, γι΄αυτό παχουλούλα ήταν από μικρή, το ίδιο παχουλούλα παρέμεινε και μετά τη γέννα του γιου της. «Εξαιτίας σου χάλασε το σώμα μου» την έχω ακούσει να του καταλογίζει. Ο γιός της άφωνος και γεμάτος ενοχές, νιώθει πάνω του το βάρος της «θυσίας» της μητέρας του.

«Εγώ δεν εργάσθηκα για να μεγαλώσω εσάς» ή «αν δε σας είχα τώρα θα ήμουν επιτυχημένος-η» λένε κάποιοι γονείς στα παιδιά τους, ενώ αντίθετα πολλοί είναι εκείνοι που πετυχαίνουν και στην καριέρα και στην οικογένεια.

Μήπως ο εύθραυστος παιδικός χαρακτήρας πληγώνεται από αυτά τα ανεύθυνα ψεύδη; Άλλωστε οι πραγματικές θυσίες είναι πάντοτε βουβές...